Shakespeare jest przereklamowany, ale jedno co trzeba przyznać, miał kolosalny wpływ na kulturę, nie tylko brytyjską, ale nawet można powiedzieć ogólnoświatową. Dożyliśmy czasów, że nie wiem jak reagować na nawiązania do prekursora romantyzmu. Mnogość albo raczej wszechobecność Williama w popkulturze sprawiła, że miałem go dosyć i tak jest dotąd. Jednak zważając na fakt odbiegania od kulturowości (czyt. przykład Timothée Chalamet’a o balecie i operze), trzeba mieć na uwadze, że jakiekolwiek podtrzymanie kultury jest na wagę złota. No i coś mi mówi, żeby odkryć na nowo niebanalność Shakespeare’a, musiałbym zagłębić się w jego twory z podobną fascynacją co Kafki, a to raczej się nie wydarzy, na pewno nie w najbliższym czasie. Sen nocy letniej dalej czeka na swoją kolej i na razie, doczekać się nie może. Dlaczego więc zaczynam temat akurat tego dramaturga? Otóż wiąże się to z utworem jednego z pionierów rapu. To trochę ironiczne, bo Kali stworzył pole nie do popisu, ale do zetknięcia. Prekursor rapu spotyka się z prekursorem romantyzmu. Shakespeare wykorzystał Hamleta do zobrazowania pewnych problemów i również zrobił to Kali, ale bardziej przybiera to ramę autorefleksji i sylwetki rapera. Dzisiaj będzie o współczesnej wersji Hamleta autorstwa Marcina Gutkowskiego.
Shakespeare i Hamlet
O czym jest Hamlet? W skrócie książę dowiaduje się od ducha swojego ojca, że został on zamordowany przez brata, który przejął tron i poślubił królową Gertrudę. Hamlet postanawia pomścić ojca, ale długo się waha. Aby potwierdzić winę, organizuje teatralne przedstawienie pokazujące podobne zajście. Reakcja Klaudiusza potwierdza jego niemoralność. W międzyczasie Hamlet pozbywa się Poloniusza. W wyniku intryg ginie większość bohaterów, a w finale dochodzi do pojedynku Hamleta z Laertesem. Klaudiusz dostaje nauczkę, ale główny bohater nie wychodzi bez szwanku, bo obrywa zatrutym ostrzem. Nie wiem co Shakespeare, ma z tą trucizną… Problematyką Hamleta jest między innymi zemsta, balans między życiem a śmiercią i oczywiście wewnętrzne rozdarcie człowieka, jednak najsłynniejszym motywem jest monolog „Być albo nie być”, czyli rozważanie nad wartością życia. Cytat ten pojawia się również w interpretacji Kaliego jednak w nieco innej formie.
Hamlet od Kaliego
Szekspirowski dramat w wykonaniu Kaliego jest czymś w rodzaju wcielenia się w głównego bohatera. Jak wcześniej wspomniałem, utwór przypomina bardziej notę biograficzną, bo raper kreuje się na osobę z wyraźnym wewnętrznym konfliktem. Jest ona metaforą ulicznego, ale też szczeniackiego życia. Autor podkreśla poczucie osaczenia przez ludzi i pieniądze, wskazuje na zepsuty świat, gdzie domena „żyj i daj żyć innym” zmienia się w „przetrwają tylko najsilniejsi” lub najsprytniejsi, bo Kali ma na uwadze również swoją dawną wątłą posturę. Oprócz opisowych odniesień do zdrady przez najbliższych i konfliktów muszę uwypuklić najważniejszą cechę utworu, bo jest on wysoce autokrytyczny. We wczesnym etapie pojawia się poczucie winy, następnie autor przechodzi przez wewnętrzny konflikt, żeby na koniec poruszyć temat dorastania i zmiany. Jakie analogie można dostrzec między nowoczesną a klasyczną wersją Hamleta? Na pewno rozdarcie głównego bohatera, po obu stronach dochodzi do dogłębnej analizy swoich działań. Podobnie ma się wątek zdrady, pierwotny Hamlet zostaje oszukany przez Klaudiusza, czyli przez najbliższe otoczenie, Kali również. To samo tyczy się alienacji głównych bohaterów, zostają sam na sam ze swoimi myślami i nikomu nie mogą ufać. Samotność jest skutkiem rozczarowania ludźmi i światem. Dodatkowo obaj bohaterowie tracą niewinność i idealizm. W skrócie Kali przedstawia siebie jako współczesnego Hamleta.
Podsumowanie
Porównując twórczość Williama Shakespeare’a i Kaliego można spostrzec, że jak w poprzednim wpisie motywy funkcjonują, ale w zmienionej formie. W obu przypadkach najważniejsze jest wewnętrzne rozdarcie bohatera i samotność wynikająca z braku zaufania do ludzi. To trochę ironiczne zważając na to, że od wielu osób słyszałem, że przypominam im Kaliego, ale raczej tylko z wyglądu. Wracając do tematu, Kali przenosi problemy z dramatu na realia ulicy. Może nie stawiałbym go na równi z Shakespeare’em, ale zdecydowanie mogę powiedzieć, że jak na rapowe realia, jest to bardzo udana adaptacja.
